कोदामेंडी हे महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील मौदा तालुक्यातील एक मोठे आणि महत्त्वाचे गाव आहे. हे गाव विदर्भ प्रदेशात येते आणि नागपूर विभागाचा भाग मानले जाते. गाव स्वतःच्या ग्रामपंचायतीअंतर्गत कार्यरत असून स्थानिक विकासासाठी पंचायत व्यवस्था कार्य करते.

कोदामेंडी गाव मौदा तालुक्याच्या मुख्यालयापासून सुमारे 30 किमी अंतरावर आहे. नागपूर जिल्हा मुख्यालय गावापासून सुमारे 65 किमी अंतरावर स्थित आहे. रामटेक हे गावाजवळील सर्वात जवळचे प्रमुख शहर असून ते सुमारे 24 किमी अंतरावर आहे.

कोदामेंडी गावाचा पिन कोड 441106 आहे. गावाचा अधिकृत गाव कोड 535653 असून हे मौदा उपविभागांतर्गत येते. ग्रामपंचायत व्यवस्थेमुळे गावातील नागरी सुविधा आणि विकासकामे राबवली जातात.

कोदामेंडी गावाजवळ अडेगाव, कठलाबोडी, वाघबोडी, सावंगी, भांडेवाडी, बोरी, धनोली, खिडकी, टोंडली आणि इंदोरा ही गावे आहेत. या गावांमुळे स्थानिक व्यापार, शेती आणि सामाजिक संबंध मजबूत झाले आहेत.

रामटेक, कामठी, भंडारा आणि नागपूर ही गावाजवळील प्रमुख शहरे आहेत. गावातून नागपूर आणि रामटेककडे रस्ते मार्गाने नियमित वाहतूक उपलब्ध आहे. गावाचा परिसर कृषी आणि व्यापारासाठी महत्त्वाचा मानला जातो.

कोदामेंडी गावाचे एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळ सुमारे 745.59 हेक्टर आहे. गावात शेतीयोग्य जमीन मोठ्या प्रमाणात असून काही भाग वनक्षेत्रात मोडतो. गाव समुद्रसपाटीपासून सुमारे 284 मीटर उंचीवर आहे.

गावाचे प्रशासन सरपंच आणि ग्रामपंचायतमार्फत चालवले जाते. कोदामेंडी हे कामठी विधानसभा मतदारसंघ आणि रामटेक लोकसभा मतदारसंघात येते. गावात स्थानिक पातळीवर विविध विकासकामे आणि सार्वजनिक योजना राबवल्या जातात.

जनगणना 2011 नुसार कोदामेंडी गावाची एकूण लोकसंख्या 3819 आहे. यामध्ये 1902 पुरुष आणि 1917 महिला आहेत. गावात एकूण 908 कुटुंबे राहतात आणि महिलांचे प्रमाण पुरुषांपेक्षा किंचित जास्त आहे.

गावात 0 ते 6 वयोगटातील 435 मुले आहेत. त्यामध्ये 213 मुलगे आणि 222 मुलींचा समावेश आहे. बाललिंग गुणोत्तर चांगले असून मुलींचे प्रमाण समाधानकारक आहे.

कोदामेंडी गावाचा साक्षरता दर सुमारे 72.30% ते 81.59% दरम्यान नोंदवला गेला आहे. पुरुष साक्षरता दर महिलांच्या तुलनेत अधिक आहे. गावात प्राथमिक आणि माध्यमिक शिक्षणाच्या सुविधा उपलब्ध आहेत.

गावात जिल्हा परिषद शाळा आणि माध्यमिक शिक्षण सुविधा उपलब्ध आहेत. उच्च शिक्षणासाठी विद्यार्थी नागपूर, रामटेक आणि कामठी येथे जातात. शिक्षणाबाबत गावात जागरूकता वाढत असून विद्यार्थ्यांचा शिक्षणाकडे कल वाढत आहे.

गावाजवळ प्राथमिक आरोग्य केंद्र आणि उपकेंद्र सुविधा उपलब्ध आहेत. सामान्य आरोग्य सेवा, माता-बाल आरोग्य सेवा आणि लसीकरण सुविधा जवळच्या केंद्रांमधून दिल्या जातात. गंभीर उपचारांसाठी नागपूर आणि रामटेक येथील रुग्णालयांचा उपयोग केला जातो.

गावाजवळ 5 ते 10 किमी अंतरावर रेल्वे स्टेशन सुविधा उपलब्ध आहे. सार्वजनिक बस सेवा गावात उपलब्ध असून खाजगी बस सेवा जवळच्या भागात उपलब्ध आहे. नागपूर आणि रामटेककडे नियमित वाहतूक सुरू असते.

कोदामेंडी गाव मुख्य रस्त्यांशी चांगल्या प्रकारे जोडलेले आहे. गावातून नागपूर, मौदा आणि रामटेक येथे रस्ते मार्गाने सहज पोहोचता येते. कृषी उत्पादनांच्या वाहतुकीसाठी रस्ते व्यवस्था महत्त्वाची भूमिका बजावते.

गावातील सुमारे 1876 लोक विविध रोजगार आणि कामांमध्ये गुंतलेले आहेत. यापैकी बहुतांश लोक मुख्य कामगार आहेत तर काही लोक हंगामी रोजगार करतात. गावातील रोजगाराचे प्रमुख साधन शेती आणि शेतीमजुरी आहे.

गावातील अर्थव्यवस्था मुख्यतः शेतीवर आधारित आहे. अनेक शेतकरी धान, भाजीपाला आणि इतर पिकांचे उत्पादन घेतात. शेतीमजुरी, पशुपालन आणि लहान व्यवसाय हेही गावातील उत्पन्नाचे प्रमुख स्रोत आहेत.

गाव परिसरात हिरवळ आणि काही प्रमाणात वनक्षेत्र आढळते. कृषी जमीन, झाडे आणि नैसर्गिक वातावरणामुळे गावात शांत आणि स्वच्छ वातावरण अनुभवायला मिळते. पावसाळ्यात परिसर अधिक हिरवागार दिसतो.

गावात वीजपुरवठा, पिण्याचे पाणी आणि सार्वजनिक वाहतूक सुविधा उपलब्ध आहेत. अनेक घरांमध्ये वीज आणि मोबाईल नेटवर्क सेवा उपलब्ध झाल्यामुळे डिजिटल सुविधा वाढत आहेत. शासनाच्या विविध योजनांचा लाभ गावकऱ्यांना मिळत आहे.